Rail Baltica: snelle spoorverbinding op komst

De opluchting was groot. Letterlijk in de laatste minuut ondertekenden vertegenwoordigers van spoor-operators en de regering van de drie Baltische staten toch nog de overeenkomst die de financiële details voor Rail Baltica II regelen, de spoorlijn tussen Warschau en de Baltische staten. Vanwege de forse vertraging bij het tot stand komen van de overeenkomst, dreigde Brussel al subsidiegeld in de zak te houden. De aanleg van de 728 kilometer lange hogesnelheidslijn gaat al jaren gepaard met gesteggel tussen de betrokkenen. Bijvoorbeeld bij het bepalen van het traject, of de precieze uitvoeringen van het ambitieuze infrastructuur netwerk. De financiering van het project wordt ondersteund door de belastinginkomsten die Rail Baltica zal genereren. Hoe moet dit geld tussen de drie Baltische staten verveeld worden? Het staatsspoorbedrijf van Litouwen keurde in eerste instantie een voorstel af, dat bepaalde dat de complete financiële afwikkeling van het project door de in de Letse hoofdstad Riga gevestigde projectmaatschappij RB Rail afgehandeld zou worden. Dat had en dan toe geleid, dat alle belastinginkomsten in Letland zouden binnenkomen. Litouwen voelde zich achtergesteld. Het lange aarzelen van de spoorwegautoriteiten leidde er uiteindelijk zelfs toe dat de Litouwse president Daila Grybauskaite haar geduld verloor. 'Het betreft een strategisch project dat de EU financiert. Litouwen slaat daarbij een modderfiguur', meende ze.

transport polen transport litouwen transport estland transport letland

Kostenverdeling

Niet alle details over het uiteindelijk gesloten akkoord zijn openbaar gemaakt. Wel is duidelijker geworden wat de verantwoordelijkheid van RB Rail precies inhoudt. De gemeenschappelijke onderneming werd in 2014 door Estland, Letland en Litouwen opgericht om de aanleg van de spoorbaan te beginnen. Elk van de landen bezit een derde van de aandelen en benoemt twee leden in de raad van toezicht. De financiële administratie van Rail Baltica II wordt in de toekomst in verschillende delen verdeeld. RB Rail coördineert het proces van het totale project en is verantwoordelijk voor onder mee de financiële afwikkeling van design- en marketingkosten, naast de aanschaf van materieel en de opzet van de grensoverschrijdende deeltrajecten, laat RB Rail weten op vragen van onze zusterpublicatie DVZ. Als het gaat om de bouw van de stadions en die deeltrajecten die binnen een land liggen, dan is steeds de betreffende staat verantwoordelijk. RB Rail wijt de vertragingen en de moeizame contractonderhandelingen aan het feit dat voor het eerst drie EU-lidstaten samen aan een infrastructuurproject van deze omvang werken. Eerst moet in elk land de nationale en internationale wet-regelgeving op gelijk niveau gebracht worden. Ook moesten de 'respectievelijk economische belangen' afgewogen worden, heet het cryptisch. Voor de daadwerkelijke aanleg van het traject, dat loopt van Kaunas in Litouwen via de Letse hoofdstad Riga naar Tallinn in Estland en 728 kilometer lang is, is het nu bereikte akkoord een grote stap voorwaarts. Ondernemingen die opdrachten voor de bouw van het traject willen uitvoeren, kunnen zich nu bij de projectorganisatie melden en kennis nemen van de criteria waaraan ze moeten voldoen. RB Rail stelt nadrukkelijk dat internationale ondernemingen welkom zijn.

Spoorbreedte

De hogesnelheidsverbinding, waarover treinen in de toekomst met een snelheid tot 200 km/u kunnen rijden, wordt in de Europese standaardpoorbreedte van 1435 mm aangelegd. Het project is van belang voor de hele regio. Na de verwoestingen tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de spoorverbindingen in de Baltische staten in de spoorbreedte van 1520 mm aangelegd. Ook nu nog zijn verbindingen hoofdzakelijk op het West-Oost-verkeer richting Rusland georiënteerd. Tussen Estland, Letland en Litouwen is op dit moment geen direct reizigersverkeer mogelijk en ook het vrachttransport over het spoor is slechts beperkt mogelijk. Een sterkere oriëntatie op Europa is vooral voor de logistieke ondernemingen in de Baltische staten voordelig, omdat verwacht wordt dat de nieuwe Russische haven aan de Oostzee, in Oest-Loega, in de toekomst tot een fors lager vrachtvolume leidt over de bestaande routes. Plannen voor de bouw van een spoorlijn tussen de drie landen met een standaard spoorbreedte worden al sinds de onafhankelijkheid van de Baltische staten in 1991 besproken.  Na hun toetreden tot de EU in 2004 definieerde Brussel de Rail Baltica II als project met hoge prioriteit binnen de Ten-T corridorstrategie. Voorstanders van de verbinding hopen nu dat een verbinding met Polen zal leiden tot meer handel met China en Centraal-Azië.

Terminals

Analisten gaan ervan uit dat jaarlijks tot 12,9 miljoen ton vracht over het nieuwe traject getransporteerd zal worden. Langs de route zijn drie multi- en intermodale terminals gepland: in Kaunas, Riga en Tallinn. De laatstgenoemde terminal zal over ontsluiting richting weg, spoort en de zeehaven beschikken. Daarnaast wordt bij het vliegveld van Riga in 2022 een nieuw station geopend, dat een eigen verbinding met het nieuwe spoortraject krijgt. Met de verbinding naar Polen is de route nog niet klaar. Nog steeds wordt gesproken over een mogelijke verbinding richting Finland. Helsinki laat steeds weer weten daarin interesse te hebben, stelt RB Rail. Het merendeel van alle vracht richting Finland bereikt nu met zeeschepen het land. Finland zou op zoek zijn naar alternatieve transportmiddelen. Tussen Estland en Finland zou een tunnel van 60 km lengte kunnen worden gebouwd. Eerste 'maakbaarheidsstudies' zijn onlangs gestart. Los daarvan moet volgend jaar de aanleg van de Rail Baltica II beginnen. Zoals Nieuwsblad Transport eerder al meldde werd een jaar geleden al een deeltraject van 26 kilometer van de Poolse grens tot Kaunas in Litouwen geopend. Dit deel gaat als Rail Baltica I door het leven en kostte ca. 380 miljoen euro. Rail Baltica II geeft aan al over toezeggingen ter hoogte van 788 miljoen euro (een vijfde van de totale bouwkosten) te beschikken voor de periode tot 2020. 82% daarvan komt uit Brussel. De rest uit de drie landen.

Bron: Nieuwsblad Transport

Contact

Meer weten over de Rail Baltica of onze mogelijkheden op het gebied van railtransport van en naar Oost-Europa of één van onze andere bestemmingen? Neem dan contact met ons op.

 

Rail Baltica